top of page

当解説は筆者の知見、認識に基づいてのものであり、特定の会社、公式機関の見解等を代弁するものではありません。法規制解釈のための参考情報です。

法規制の内容は各国の公式文書で確認し、弁護士等の法律専門家の判断によるなど、最終的な判断は読者の責任で行ってください。

Q641.安衛法の化学物質管理責任者の義務や要件について

2022年12月2日
読了時間: 4分

2022年12月02日更新

【質問】

安衛法の化学物質管理責任者の義務や要件をご教示ください。

【回答】

厚生労働省は、化学物質による労働災害を防止するため、労働安全衛生規則等の一部を改正しました1)。

ご質問の化学物質管理者に関して、安全衛生規則第12条の5に定められ、リスクアセスメントが義務付けられている化学物質(以下「リスクアセスメント対象物」)の製造、取り扱い、譲渡または提供を行う事業場ごとに、化学物質管理者の選任を義務化しました2)。

選任の要件および職務等は以下の通りです。


1. 選任が必要な事業場

化学物質管理者の選任が必須な事業場は、リスクアセスメント対象物の製造、取り扱い、譲渡または提供を行う全ての事業場です。業種や事業規模などによる適用除外の条件はありませんが、一般消費者の生活用製品のみを扱う事業場は対象外です。

工場、店社、営業所等の事業場ごとに選任しますが、個別の作業現場ごとの選任は必要ありません。 また、事業場の状況に応じて、複数名の選任も可能です。


2. 選任の要件

事業者は、事業場内の労働者から、化学物質の管理に関わる業務を適切に実施できる能力を有する者を化学物質管理者として選任します。

リスクアセスメント対象物を製造する事業場では、化学物質管理者として専門的講習の修了者または「これと同等以上の能力を有すると認められる者」から選任します。

製造以外の事業場では、資格要件を定めていませんが、専門的講習等の受講者からの選任を推奨しています。

なお、化学物質管理者の職務の遂行に影響のない範囲で、衛生管理者や作業主任者等との兼務は差し支えないとしています3)。


選任の要件にある「これと同等以上の能力を有する者」は、告示施行前の専門的講習の修了者、労働衛生コンサルタント(試験区分が労働衛生工学であるもの)、専門家告示(安衛則等)及び専門家告示(粉じん則)で規定する化学物質管理専門家です5)。

専門的講習のカリキュラムは、化学物質の危険有害性など5科目計9時間と実習3時間となっています4)5)。 自社での講習実施も可能で、厚生労働省は自社での研修方法の指針を公開する予定です6)。

また、外部講習として中央労働災害防止協会主催の講習会が開始されました7)。


なお、事業者は、化学物質管理者に対して必要な権限を与えるとともに、氏名を事業場内もしくはイントラ上での掲示等により関係労働者への周知が必要です2)。


3. 化学物質管理者の職務

化学物質管理者は、以下の当該事業場における化学物質の管理に係る技術的事項を管理します。 いずれの項目においても、リスクアセスメント対象物に対する対策を適切に進める上で必要不可欠な職務の「管理」です。 必ずしも化学物質管理者自らがラベル・SDSの作成や安全教育等を実施することは求められていません。


(a)リスクアセスメント対象物を製造または取り扱う事業場の場合

(1)ラベル表示等及びSDSによる通知に関すること

(2)化学物質に関わるリスクアセスメントの実施管理

(3)リスクアセスメント結果に基づくばく露防止措置の選択、実施の管理

(4)リスクアセスメント対象物による労働災害が発生した場合の対応

(5)リスクアセスメントの結果等の記録及び保存並びに周知に関すること

(6)化学物質の自律的な管理に関わる各種記録の作成及び保存並びにその周知に関すること

(7) (1)から(4)項の管理を実施するにあたり労働者への必要な教育


(b)リスクアセスメント対象物の譲渡または提供を行う事業場の場合

(1)ラベル表示等及びSDSによる通知に関すること

(2)前項の管理を実施するにあたり労働者への必要な教育


なお、ラベル・SDSの作成や教育を別の事業場が担当する場合には、担当する事業場の化学物質管理者が管理を行います。 また、外部機関へ依頼する場合には、依頼元の化学物質管理者が管理を行います。


化学物質管理者関連の施行日は2024年4月1日です。 化学物質管理者の養成や管理体制の整備など早めの適切な対応が必要です。


1)厚生労働省 「化学物質による労働災害防止のための新たな規制について」


2)労働安全衛生規則の改正省令(令和4年5月31日公布)


3)労働安全衛生規則の改正省令に関する通達(令和4年5月31日公布)


4)専門的講習の内容について(厚生労働省告示第二百七十六号)


5)専門的講習に関する通達(令和4年9月7日付け基発0907第1号)


6)安衛法則改正に対するパブコメ結果 Q87


7)化学物質管理者養成セミナー

最新記事

すべて表示
Q729.REACH規則の適用範囲と除外規定について

2025年09月26日更新 【質問】 REACH規則の適用範囲と除外規定についてCEマーキングに非該当の手動機械(工具)はREACHの対象外でしょうか?除外規定の要件はどのようになっているのでしょうか。 ___________________________________...

 
 
 
Q728.EU電池規則における安全性を満たさない電池の接続について

2025年09月19日更新  【質問】 EU電池規則において基本的な安全性を満たしていない電池が接続される危険性や安全面の懸念は考慮されているのでしょうか? _________________________________________ 【回答】...

 
 
 

5件のコメント


chosen eva
chosen eva
6日前

https://789pnet.org/ khiến mình quan tâm đến cách cấu trúc được duy trì khi mình chuyển qua nhiều loại màn hình. Mình có thể xem Xổ số trên tablet rồi dùng PC để chuyển sang Nổ hũ. Thay vì ghi nhớ vị trí cụ thể của từng thành phần, mình dựa vào cách các khu vực chính được tổ chức để tìm hướng. Khi thay đổi thiết bị, logic này vẫn khá dễ nhận ra. Với mình, việc giữ được sự quen thuộc ở cấp cấu trúc giúp quá trình chuyển màn hình nhẹ hơn, bởi mình chỉ cần thích nghi với cách hiển thị chứ không phải hình thành lại toàn bộ cách sử dụng.


いいね!

Good lucky
Good lucky
6日前

https://69vnn.ninja/ tôi thường kiểm tra khu vực tài khoản sau khi đã di chuyển qua nhiều nội dung để xem thông tin cá nhân có được tổ chức hợp lý không. Tôi mở hồ sơ, tìm các mục liên quan rồi thử quay lại những trang vừa xem trước đó để quan sát sự liên kết giữa tài khoản và nội dung. Nếu các thông tin được chia thành từng phần rõ ràng thì tôi có thể tìm đúng mục cần kiểm tra mà không phải đi qua quá nhiều lớp menu. Tôi cũng chú ý đến trạng thái đăng nhập khi để trang trong một khoảng thời gian rồi quay lại tiếp tục sử dụng. Với tôi, khu vực tài…

いいね!

chosen eva
chosen eva
9月19日

gg88 com khiến mình để ý đến cách thói quen sử dụng dần hình thành từ những lần tìm nội dung thực tế. Có lúc mình quan tâm xổ số nên chú ý vị trí của khu này trên giao diện trước. Trong quá trình sử dụng, mình cũng tìm sang bắn cá và nhận ra cách xác định hướng vẫn khá giống những lần trước. Menu trở thành điểm mình dựa vào nhiều hơn khi cần quay lại một phần đã quen. Sau vài lần qua lại, các vị trí bắt đầu tạo thành một cấu trúc khá rõ trong trí nhớ. Nhờ vậy, mình có thể tập trung vào nhu cầu hiện tại mà không phải mất thời gian…


いいね!

Good lucky
Good lucky
9月16日

https://ok365.ru.com/ cho tôi cơ hội kiểm tra sự thuận tiện của giao diện khi thay đổi kích thước màn hình. Tôi lần lượt mở website trên máy tính và điện thoại, sau đó quan sát cách menu, nội dung và các nút chức năng được bố trí lại. Điều tôi quan tâm là khi màn hình thu nhỏ, thông tin có bị chồng lên nhau hoặc khiến việc tìm kiếm trở nên khó khăn hay không. Qua trải nghiệm, tôi nhận thấy bố cục có khả năng thích ứng tương đối tốt với từng thiết bị. Những khu vực quen thuộc vẫn có thể nhận diện được, vì vậy khi chuyển từ PC sang điện thoại, tôi không phải mất quá…

いいね!

chosen eva
chosen eva
9月15日

s666.photo làm mình quan tâm đến cách giao diện phản hồi khi mình thay đổi hướng nhiều lần trong cùng một lượt sử dụng. Mình thử đi từ xổ số sang thể thao rồi bắn cá để xem mỗi lần chuyển có đủ dấu hiệu cho biết khu hiện tại hay không. Tên danh mục và phần nội dung mới xuất hiện là những điểm mình dùng để xác nhận thao tác đã hoàn tất. Khi muốn đổi tiếp, mình trở lại menu và chọn khu khác theo cùng trình tự. Cách phản hồi rõ sau từng bước giúp mình ít phải kiểm tra lại thao tác, đồng thời vẫn nhận biết được mình đang đứng ở đâu trong hành trình.

いいね!

©  一般社団法人東京環境経営研究所(TKK)

  • Facebook - White Circle
  • YouTube - White Circle
  • アマゾン - ホワイト丸
bottom of page